Nhiều năm qua, các y sĩ, bác sĩ Khoa cấp cứu và điều trị rắn độc cắn thuộc Trung tâm Nuôi trồng - nghiên cứu-chế biến dược liệu Quân khu 9 (hay còn gọi là Trại rắn Đồng Tâm) đã cấp cứu kịp thời và điều trị thành công cho hàng chục ngàn trường hợp bị rắn độc cắn ở khắp vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Trung tâm Nuôi trồng - nghiên cứu - chế biến dược liệu Quân khu 9, không những nổi tiếng là nơi nghiên cứu, bảo tồn các loài rắn qúy hiếm, mà còn được biết đến là địa chỉ điều trị rắn độc cắn hiếm hoi cho nạn nhân bị rắn độc cắn. Khoa cấp cứu và điều trị rắn độc cắn thuộc Trung tâm Nuôi trồng - nghiên cứu - chế biến dược liệu Quân khu 9, được thành lập từ năm 1977, từ chỗ là tổ cấp cứu, đến năm 1998 trở thành khoa cấp cứu rắn độc rắn. Đây là nơi duy nhất trong cả nước điều trị chuyên sâu về rắn độc cắn. Hiện Khoa cấp cứu và điều trị rắn độc cắn có tổng số 20 giường bệnh, với đội ngũ 11 người là cán bộ y sĩ, bác sĩ; trong số này có 3 bác sĩ. Khoa có chức năng cấp cứu và điều trị những nạn nhân là quân và dân ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và nhiều nơi khác bị rắn độc cắn.

Do đặc thù là vùng sông nước có nhiều loại rắn sinh sống, nên bà con vùng Đồng bằng sông Cửu Long thường hay bị rắn độc cắn, đặc biệt mỗi khi bước vào mùa mưa hay những tháng mùa lũ. Trung tá, bác sĩ Vũ Ngọc Lương - Phó Giám đốc Trung tâm Nuôi trồng-nghiên cứu-chế biến dược liệu Quân khu 9 cho biết: Trung bình mỗi năm, Khoa cấp cứu và điều trị rắn độc tiếp nhận và điều trị cho trên 1.000 trường hợp bị rắn cắn, với tỷ lệ thành công gần như tuyệt đối (nếu bệnh nhân chuyển đến khoa khi còn sống). Bệnh nhân bị rắn cắn nhiều nhất là vào thời điểm đầu mùa mưa, nhất là các hộ dân nghèo ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Các bệnh nhân được miễn phí tiền phòng, tiền điện và viện phí khi đến trung tâm điều trị. Theo các y, bác sĩ ở đây, “ bí quyết” trong quá trình điều trị bệnh nhân bị rắn độc cắn là “kinh nghiệm chẩn đoán” chính xác bệnh nhân bị loài rắn nào cắn để có hướng điều trị đạt hiệu quả cao. Để làm được điều này thì các y, bác sĩ của khoa phải trải qua một hành trình dài nghiên cứu và đúc kết kinh nghiệm thực tế tích luỹ được sau nhiều năm miệt mài điều trị cho bệnh nhân bị rắn cắn. Ngoài ra, cái hay của những y, bác sĩ của Khoa cấp cứu và điều trị rắn độc là chỉ cần nhìn vào vết thương của nạn nhân bị rắn cắn là xác định được bệnh nhân bị rắn gì cắn. Nhiều bệnh nhân bị rắn độc cắn khi chuyển đến trung tâm trong tình trạng nguy cơ tử vong rất cao, nhưng bằng sự nhiệt huyết, lòng yêu nghề cộng với trình độ chuyên môn cao, nên các y, bác sĩ của Khoa cấp cứu và điều trị rắn độc cắn đã dành lại sự sống qúy giá cho nhiều người dân. Bệnh nhân Trương Thị Kim Liên ở xã Tân Lập, huyện Mộc Hoá, tỉnh Long An cho biết: Khi đang làm việc nhà thì bất ngờ bị rắn lục đuôi đỏ cắn bị thương, được người nhà chuyển đến Khoa cấp cứu và điều trị rắn độc cắn thuộc Trung tâm Nuôi trồng -nghiên cứu-chế biến dược liệu Quân khu 9 trong tình trạng mê man bất tỉnh. Sau 4 ngày được các y, bác sĩ ở đây tích cực điều trị, sức khỏe đã ổn định và đang chờ ngày xuất viện.

Trước đây, các nạn nhân bị rắn cắn khi chuyển tới Trung tâm được chữa trị chủ yếu bằng phương pháp đông y. Sau hơn 4 năm nghiên cứu, đến năm 2004, Trung tâm Nuôi trồng -nghiên cứu-chế biến dược liệu Quân khu 9, bắt đầu áp dụng phương pháp điều trị rắn độc cắn bằng kháng huyết thanh (kháng nọc rắn để điều trị). Đây là kết quả của quá trình phối hợp nghiên cứu giữa Trung tâm với Viện Sinh phẩm số 2- Bộ Y tế và Viện Pastuer thành phố Hồ Chí Minh. Việc điều trị rắn độc cắn bằng kháng huyết thanh kết hợp với phương pháp điều trị bằng đông y mang lại hiệu quả cao trong điều trị rắn cắn.

Trải qua 35 năm thành lập, đội ngũ, y, bác sĩ Khoa cấp cứu và điều trị rắn độc cắn thuộc Trung tâm Nuôi trồng-nghiên cứu-chế biến dược liệu Quân khu 9, đã điều trị thành công cho hàng chục ngàn lượt người bị rắn độc rắn trong hoàn cảnh“thập tử nhất sinh”. “Tiếng lành đồn xa”, số người đến trung tâm để điều trị rắn cắn ngày càng cao dẫn đến sự quá tải bệnh nhân ở trung tâm. Do đó, để đáp ứng nhu cầu điều trị của bệnh nhân, đòi hỏi đội ngũ thầy thuốc của Khoa cấp cứu và điều trị rắn độc cắn thuộc Trung tâm Nuôi trồng -nghiên cứu-chế biến dược liệu Quân khu 9, thường xuyên học tập nâng cao tay nghề chuyên môn. Theo Trung tá, bác sĩ Vũ Ngọc Lương - Phó Giám đốc Trung tâm, trong thời gian tới, trung tâm sẽ tập trung đầu tư đào tạo những y, bác sĩ “vừa hồng vừa chuyên”, có lòng yêu nghề, có tâm huyết với nghề mang tính đặc thù này. Ngoài ra, trung tâm còn chú trọng đầu tư về cơ sở vật chất, trang thiết bị đảm bảo phục vụ công tác khám, chữa bệnh và điều trị các bệnh nhân bị rắn cắn ngày càng tốt hơn./.