Cần điều chỉnh chính sách, pháp luật về người có công với cách mạng

Ngày 16/2, Đoàn giám sát của UBTVQH về “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về người có công với cách mạng” đã tổ chức cuộc họp lần thứ hai với một số bộ, ngành hữu quan.

Theo Ủy viên UBTVQH, Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội, Trưởng Đoàn giám sát Trương Thị Mai, qua giám sát, có thể thấy được vai trò, trách nhiệm của các bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, trong thực hiện chính sách, pháp luật về người có công với cách mạng; đồng thời thấy rõ những khó khăn, vướng mắc, đặc biệt là về chính sách với người hoạt động kháng chiến nhiễm chất độc hóa học, từ đó đề xuất những giải pháp tháo gỡ vướng mắc, hạn chế; đánh giá, rà soát, sửa đổi, bổ sung chính sách, pháp luật liên quan. Theo bà Trương Thị Mai, cần đặt vấn đề giải quyết cân bằng giữa nhu cầu chính đáng của người có công với cách mạng và gia đình với khả năng đáp ứng của Nhà nước theo hướng dành những gì có lợi nhất cho người có công.

Báo cáo tình hình thực hiện chính sách ưu đãi người có công, Bộ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Phạm Thị Hải Chuyền đánh giá: Chính sách ưu đãi người có công đã trở thành một hệ thống tương đối toàn diện, ngoài trợ cấp ưu đãi còn có chế độ chăm sóc sức khỏe, cải thiện nhà ở, ưu đãi trong giáo dục, đào tạo và dạy nghề, tạo việc làm. Đối tượng hưởng chính sách ưu đãi được mở rộng, bảo đảm công bằng và tạo sự đồng thuận xã hội. Trợ cấp ưu đãi được hoàn thiện và điều chỉnh trên cơ sở mức tiêu dùng bình quân toàn xã hội, phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội. Người có công được chăm sóc tốt hơn về vật chất và tinh thần; đời sống ổn định và từng bước cải thiện...

Bộ trưởng Phạm Thị Hải Chuyền cũng nêu rõ những hạn chế, vướng mắc chủ yếu hiện nay: Một số quy định về điều kiện, tiêu chuẩn xác nhận người có công đã trở nên không còn phù hợp với thực tiễn đời sống xã hội như: Chưa quy định việc xác nhận liệt sỹ đối với những trường hợp mất tin, mất tích; điều kiện xác nhận người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học còn chung chung... Một số quy định về chế độ ưu đãi không còn đáp ứng được hoàn cảnh thực tế của người có công trong tình hình kinh tế - xã hội hiện nay: Chưa quy định chế độ trợ cấp hàng tháng đối với người hoạt động cách mạng, hoạt động kháng chiến bị địch bắt tù, đày; chế độ người phục vụ cũng chưa được áp dụng đối với Bà mẹ Việt Nam Anh hùng... Riêng về chế độ đối với người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học, vướng mắc hiện nay là lập hồ sơ, bệnh án ban đầu của các cơ sở y tế chưa chính xác...

Theo Bộ trưởng Phạm Thị Hải Chuyền, để đảm bảo thực hiện tốt công tác đền ơn đáp nghĩa, việc sửa đổi Pháp lệnh ưu đãi người có công cần điều chỉnh các quy định không còn phù hợp, bổ sung những vấn đề mới nảy sinh. Cụ thể như: sửa đổi, bổ sung về điều kiện xác nhận liệt sĩ đối với những trường hợp mất tin, mất tích; điều kiện xác nhận thương binh, người hưởng chính sách như thương binh đối với những trường hợp bị thương trong khi trực tiếp làm nhiệm vụ huấn luyện chiến đấu hoặc diễn tập có tính chất đặc biệt nguy hiểm phục vụ quốc phòng an ninh, làm nhiệm vụ quy tập hài cốt liệt sỹ.... Một số trợ cấp ưu đãi cần bổ sung: trợ cấp tiền tuất hàng tháng đối với thân nhân của hai liệt sỹ trở lên; chế độ người phục vụ đối với Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.... Các quy định phải đảm bảo tính khả thi và phù hợp với sự phát triển kinh tế-xã hội, khả năng tài chính của đất nước.

Trung tướng Đào Duy Minh, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, Bộ Quốc phòng, cũng nêu lên một số vướng mắc, bất cập hiện nay cần được khắc phục cho đồng bộ và phù hợp với thực tiễn như: Điều kiện, tiêu chuẩn xác nhận người có công với cách mạng trong Pháp lệnh chủ yếu áp dụng cho thời kỳ kháng chiến, chưa thể hiện quan điểm động viên, thu hút đối tượng làm nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện mới. Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng chưa quy định về việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ; chưa có chính sách hỗ trợ kinh phí đối với thân nhân liệt sỹ tự đi tìm kiếm, quy tập hài cốt... Nguyên nhân của những vướng mắc là do văn bản hướng dẫn thực hiện Pháp lệnh ưu đãi người có công chưa đồng bộ, thống nhất; một số văn bản chưa phù hợp thực tiễn; quy định, hướng dẫn về điều kiện, tiêu chuẩn, quy trình trách nhiệm xác nhận chưa thống nhất, một số nội dung quá đóng hoặc quá mở.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai đồng tình, cần nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng để có căn cứ sửa đổi, bổ sung các chính sách, chế độ cụ thể phù hợp với tình hình thực tế và tăng trưởng kinh tế, khả năng cân đối của ngân sách nhà nước trong thời gian tới. Hiện nay, việc điều chỉnh mức trợ cấp ưu đãi người có công vẫn còn gắn liền với việc điều chỉnh mức lương tối thiểu chung, chưa có bước đi độc lập. Do ảnh hưởng của lạm phát và tình hình giá cả, khó có thể đạt mục tiêu đảm bảo hộ gia đình người có công có mức sống bằng hoặc cao hơn mức sống trung bình của dân cư nơi cư trú. Việc thống kê, báo cáo đối tượng hưởng chính sách ưu đãi người có công với cách mạng của các địa phương chưa kịp thời, đầy đủ, chính xác, ảnh hưởng đến dự kiến và bố trí nguồn kinh phí thực hiện khi sửa đổi, bổ sung chính sách, chế độ cho đối tượng... Thứ trưởng Vũ Thị Mai cho biết, Bộ Tài chính đang phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng Đề án cải cách tiền lương giai đoạn 2013-2020, trong đó lộ trình điều chỉnh mức chuẩn xác định mức trợ cấp, phụ cấp đối với người có công với cách mạng được xem xét chung trong tổng thể, phù hợp với khả năng cân đối ngân sách nhà nước.

Tại cuộc họp, Đoàn giám sát cũng đã nghe báo cáo và trao đổi, thảo luận với đại diện các Bộ: Xây dựng, Y tế, Tài nguyên - Môi trường, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Nội vụ, Công an, Giáo dục - Đào tạo về tình hình thực hiện chính sách, pháp luật về người có công với cách mạng, xoay quanh các vấn đề: Hỗ trợ cải thiện nhà ở cho người có công; chăm lo đời sống người có công ở khu vực nông thôn, miền núi, biên giới, hải đảo; các chính sách ưu đãi trong tuyển sinh và đào tạo đối với người có công và con của họ ở các cấp học; chính sách khen thưởng người có công; công tác tìm kiếm, quy tập và xác định hài cốt liệt sỹ; thực hiện BHYT đối với người có công.../.

Thanh Hòa