Tiểu đoàn Phú Lợi- Cánh chim đầu đàn của lực lượng vũ trang địa phương

Vụ thảm sát bằng thuốc độc ở Nhà tù Phú Lợi vào ngày 1-12-1958 đã làm cả thế giới rung động kinh hoàng trước tộc ác của Mỹ – Ngụy và tinh thần đấu tranh bất khuất của người tù Phú Lợi cùng với nhân dân Việt Nam. Chính vì vậy, ở nhiều nước đã diễn ra các cuộc biểu tình chống chiến tranh của Mỹ tại Việt Nam. Từ tiếng gọi đau thương tiếng gọi căm thù: “Trời không dung, đất không tha, người người đều căm giận”, quân dân trong tỉnh Thủ Dầu Một, cả Miền Nam, và cả nước đã phát động phong trào “trả thù cho Phú Lợi”. Cũng từ đó, cái tên Phú Lợi được các cơ quan đơn vị địa phương lấy đặt tên cho cơ quan đơn vị địa phương của mình. Tiểu đoàn chủ lực cơ động đầu tiên của tỉnh Thủ Dầu Một vinh dự mang danh hiệu Phú Lợi. 21 năm đánh Mỹ diệt Ngụy, đánh quân pôn pốt cực kỳ gian khổ và anh dũng, Tiểu Đoàn Phú Lợi đã xây đắp truyền thống “Đã đánh là tiêu diệt, ra quân là chiến thắng” làm kẻ thù khiếp sợ trước sức mạnh vô biên từ ý chí kiên cường bất khuất, tấm lòng kiên trung của người lính Bộ đội Cụ Hồ.

Trước yêu cầu khách quan của cuộc kháng chiến ngày càng phát triển, đòi hỏi gấp rút phải có đơn vị chủ lực tập trung cơ động mạnh, thực hành tác chiến tiêu diệt địch, gây tác động mạnh đối với kẻ thù và hỗ trợ đắc lực cho phong trào chiến tranh du kích, phong trào đấu tranh chính trị của nhân dân, Tỉnh ủy TDM quyết định tập trung các đại đội 304, 306, 308, và đại đội 4 Trợ chiến, hình thành lâm thời tiểu đoàn chủ lực cơ động của tỉnh.

Ngày 5/6/1965 tại xóm Vườn Trầu, Ấp Hố Mên, xã Long Nguyên Huyện Bến Cát, Tiểu đoàn chủ lực cơ động đầu tiên của tỉnh Thủ Dầu Một chính thức được thành lập mang tên Phú Lợi. Cái tên từ tiếng gọi đau thương, tiếng gọi căm thù: Nhà tù Phú Lợi, nơi Mỹ - Ngụy giam giữ, hành hạ dã man, và thảm sát bằng thuốc độc đối với hàng ngàn người Việt Nam yêu nước.

Ngày 18/6/1965, chỉ 13 ngày sau khi Tiểu Đoàn Phú Lợi chính thức được thành lập, tại khu vực Trảng Lớn ấp Bờ Cảng, xã Long Nguyên huyện Bến Cát, nơi có căn cứ của Tỉnh Ủy, Ban chỉ huy quân sự tỉnh Thủ Dầu Một, Mỹ đã sử dụng 27 lần chiếc máy bay chiến lươc B52, ném bom, rãi thảm xuống đây. Đây là lần đầu tiên trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam, Mỹ sử dụng máy bay ném bom chiến lược B52 để đánh phá căn cứ của ta, mở đầu cho việc sử dụng rộng rãi máy bay B52 để ném bom rải thảm, rải chất độc hóa học, thực hiện hủy diệt trên chiến trường Miền nam VN. Sử dụng các loại vũ khí tối tân hiện đại nhất, “tìm diệt” chiến sĩ Cộng sản và “bình định” căn cứ cách mạng, gom dân lập ấp chiến lược mới, là những biện pháp được Mỹ đánh giá rất cao, cầm chắc thắng lợi. Thế nhưng, chúng không biết được rằng bi thảm của sự thất bại đang đợi mình phía trước. Trong rừng sâu, trong muôn vàn khó khăn gian khổ, 1 Tiểu đoàn chủ lực anh dũng kiên cường đã ra đời, để rồi chúng phải đau đớn nhận thất bại nặng nề. Hơn 10 năm đánh Mỹ diệt ngụy, Tiểu đoàn Phú Lợi đã đánh hàng ngàn trận với những chiến thuật thích hợp: Tập kích, phục kích, vận động tiến công chống càn quét và phản đột kích khi quân địch bao vây tiến công căn cứ, đặc biệt chiến thuật phục kích đối diện xung phong bằng thủ pháo đã liên tục xóa phiên hiệu nhiều tiểu đoàn, đại đội của địch, thu hàng triệu súng các loại, đủ trang bị cho lực lượng vũ trang trong tỉnh. Trong đó, nổi lên 10 trận đánh tiêu diệt và đánh thiệt hại nặng 12 tiểu đoàn địch (có 5 tiểu đoàn Mỹ), 9 trận tiêu diệt 10 đại đội Mỹ, và nhiều trận tiêu diệt trung đội Mỹ lẫn ngụy. Tiểu đoàn Phú Lợi đã thực hiện được Tiểu đoàn diệt tiểu đoàn, đại đội diệt đại đội, trung đội diệt trung đội. Xây đắp nên truyền thống “Ra quân đánh thắng trận đầu, đã đánh là tiêu diệt, ra quân là chiến thắng”. Những tên làng tên núi tên sông như Bến Đồng Sổ, Quý Hiệp, Suối Dứa, Gò mối, Truông Bồng Bông, Bông Trang – Lò gạch, những Suối Ổi, Bến Chang Chang, Bến Trâu, Nhà đỏ, Bàu Đồng Chèo, Bàu Rượu, những ngã ba Balăngxi, An Sơn, Bình Mỹ, Bình Cơ, cầu băng ky, Ngã 3 cây thị, Ngã 5 Bình Hòa, cầu Thị Nghè … đã trở thành những địa danh lịch sử gắn liền với với chiến công vang dội của Tiểu Đoàn.

Theo chân người chiến sĩ Tiểu Đoàn Phú Lợi ngày ấy về lại Cầu Suối Dứa trên đường 14 Đoạn Dầu Tiếng đi Thanh An, chiến trường xưa giờ đây đã phủ 1 màu xanh của ruộng vườn, màu đỏ của mái ngói từng ngôi nhà, đường sá được mở rộng khang trang, tất cả đã thay đổi theo thời gian. Nhưng với Đảng bộ quân và dân tỉnh Bình Dương mãi mãi hoài niệm bản hùng ca về những người con yêu dấu của Tổ Quốc, nơi đây cách nay 46 năm, ngày 8/7/1965, đã diễn ra trận phục kích của Tiểu Đoàn Phú Lợi tiêu diệt Tiểu Đoàn Cộng Hòa thuộc Sư đoàn 5 của địch.

Bia tưởng niệm trận phản đột kích của tiểu đoàn Phú Lợi tại Căn cứ Bông Trang lò gạch - nay thuộc địa phận xã Thái Hòa huyện Bến Cát. Căn cứ Bông Trang – Lò Gạch ngày ấy, giờ đây bát ngát hàng cây cao su vươn cao đầy sức sống. Ngày 25/8/1966, nơi đây Lữ đoàn 1 sư đoàn 1 “Anh Cả Đỏ” dùng hàng trăm xe tăng, thiết giáp, máy bay, pháo binh bao vây, càn quét tiêu diệt Tiểu Đoàn Phú Lợi đang trú quân tại căn cứ. Chiến đấu trong điều kiện bị động, bất lợi, nhưng với ý chí kiên cường bất khuất, Tiểu Đoàn đã chuyển bị động thành chủ động lập nên chiến công xuất sắc: tiêu diệt và tiêu hao nặng 3 tiểu đoàn Mỹ, bắn cháy băn hỏng 16 xe tăng xe bọc thép, bắn rơi 1 máy bay lên thẳng cần cẩu, thu nhiều súng và đồ dùng quân sự của địch.

Vâng là các anh, người chiến sĩ Tiểu Đoàn Phú Lợi nhỏ bé nhưng nhanh nhẹn, gan dạ, dũng cảm, kiên cường, bất khuất đánh đâu thắng đó, đã làm kẻ thù bàng hoàng khiếp sợ.

Từ tiếng gọi đau thương tiếng gọi căm thù trong sự kiện Mỹ – Ngụy dùng thuốc độc thảm sát hàng ngàn người VN yêu nước ngày 1/12/1958, từ phong trào trả thù cho Phú Lợi, Tiểu đoàn chủ lực cơ động đầu tiên của Tỉnh TDM vinh dự mang danh hiệu Phú Lợi, cũng chính là mang trách nhiệm phải trả cho được mối thù này đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình. 21 năm chiến đấu cực kỳ gian khổ và anh dũng nhưng cũng hết sức vẻ vang, Tiểu Đoàn Phú Lợi đã góp phần cùng quân dân trong tỉnh, và lực lượng chủ lực của Bộ, của Miền đánh đổ ngụy quân, ngụy quyền giành chiến quyền về tay nhân dân, giải phóng quê hương, bảo vệ biên giới Tây Nam và làm nghĩa vụ Quốc tế giúp bạn. Biểu dương những chiến công hiển hách và oanh liệt của Tiểu Đoàn trong suốt 21 năm chiến đấu, Đảng nhà nước đã tặng thưởng 4 Huân Chương Quân Công hạng 3, 10 huân chương chiến công các hạng, 6 cán bộ, chiến sĩ trong tiểu đoàn được tuyên dương anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Nhiều cán bộ, chiến sĩ là dũng sĩ diệt Mỹ, xe tăng, máy bay. Hàng trăm cán bộ, chiến sĩ đã hy sinh, nhiều thương binh hiến dâng máu và thân thể của mình để đem lại niềm vui và hạnh phúc cho dân tộc. Năm 1995 Tiểu Đoàn Phú Lợi được nhà nước phong tặng danh hiệu anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Lật trang sử cũ ôn lại những kỷ niệm về một thời oanh liệt; ôn lại sự đấu tranh kiên cường của lực lượng vũ trang nhân dân tỉnh Bình Dương trong những năm kháng chiến… chúng ta càng thấm thía hơn giá trị của cuộc sống yên bình ngày nay. Cuộc sống mà thế hệ cha anh đi trước đã hy sinh xương máu vì nền độc lập dân tộc, vì hòa bình, hạnh phúc của thế hệ muôn đời sau. Xin được đời đời ghi nhớ công ơn những người con ưu tú của dân tộc “tận trung với nước tận hiếu với dân”, và lịch sử anh hùng của Tiểu đoàn Phú Lợi mãi mãi là bản hùng ca bất tận, mãi mãi là niềm tự hào của quân dân Sông bé, Bình Dương./.

Bích lan – Văn Việt – Hùng Linh- Hoàng Hải