Ngày 17/1, Tại Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ đã có cuộc đối thoại trực tuyến với nhân dân tại Cổng Thông tin điện tử Chính phủ.

Với tinh thần thẳng thắn và cởi mở, cuộc đối thoại đã tập trung vào các vấn đề lớn như việc chỉ đạo, điều hành chính sách tài khóa; thu, chi ngân sách, vấn đề thuế, quản lý giá cả, thị trường...

* Tăng lương không trực tiếp làm gia tăng lạm phát

Trả lời câu hỏi của độc giả về vấn đề mỗi lần tăng lương là một lần các mặt hàng tiêu dùng ào ạt tăng giá, như vậy việc tăng lương không mang lại ý nghĩa đích thực là cải thiện đời sống mà tạo cơ hội cho lạm phát tăng cao. Bộ trưởng Vương Đình Huệ cho rằng: Đây là câu hỏi khó và sâu, là trăn trở của các cơ quan quản lý, của Chính phủ và Bộ Tài chính, mong muốn tăng thu nhập thực tế, chứ không phải tiền lương danh nghĩa, lương tăng 1 mà giá cả tăng 1,5 hoặc 2 lần thì không có ý nghĩa gì.

Bộ trưởng cũng chia sẻ, nguồn tăng lương hàng năm hoàn toàn dựa vào tăng thu ngân sách Nhà nước. Ví dụ, tất cả các bộ, ngành, địa phương đều phải dành 50% số vượt thu hàng năm để làm công tác cải cách tiền lương, địa phương nào thừa phải nộp cho Trung ương, thiếu thì được hỗ trợ. “Chính phủ chưa bao giờ in thêm tiền để trả lương cho người lao động, do đó bản chất của việc tăng lương không gắn với vấn đề tiền tệ, về cung tiền, nên không gắn với lạm phát”, Bộ trưởng khẳng định.

Lạm phát do yếu tố tiền tệ, do chi tiêu công không hiệu quả hoặc nới lỏng chi tiêu công… Chính phủ và các cơ quan hữu quan đang xây dựng đề án tiền lương để trình Hội nghị Trung ương 5, điều quan trọng nhất vẫn là nguồn thu từ đâu. “Chúng ta đang nỗ lực cơ cấu lại chi tiêu ngân sách, tăng thu ngân sách để tăng lương. Tôi khẳng định lại việc tăng tiền lương không liên quan đến cung tiền, không trực tiếp làm gia tăng lạm phát”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng vấn đề này có 2 ý. Một là đối với khu vực sản xuất, khi tiền lương tăng, giá thành và chi phí sẽ tăng lên, tác động một phần tới giá bán. Thứ hai, việc tăng lương làm quỹ tiêu dùng xã hội tăng lên, tổng cầu tăng lên. Như vậy, biện pháp quan trọng nhất là khi tăng lương phải tăng năng suất lao động xã hội tương ứng, để đảm bảo cân đối tiền - hàng, sẽ không xảy ra hiện tượng chi phí đẩy hay lạm phát… Tức là tiền lương tăng lên nhưng giá thành, giá bán đơn vị sản phẩm không thay đổi và phải nỗ lực đi theo hướng này.

Bộ trưởng cũng cho rằng yếu tố tâm lý hết sức quan trọng. Nếu minh bạch chính sách, giải thích kỹ, tăng lương sẽ không gây ra tâm lý “té nước theo mưa”. Trong tháng 10/2011, điều chỉnh lương tối thiểu cho khu vực sản xuất, nhưng tháng 8, 9, 10, 11, chỉ số CPI vẫn tiếp tục giảm nhờ làm tốt công tác truyền thông. Từ ngày 1/5 này, mức lương cơ bản với cán bộ, công chức, người nghỉ hưu, người có công tăng từ 830.000 đồng lên 1.050.000 đồng. Phụ cấp công vụ sẽ tăng từ 10% lên 25%. Thời gian tới sẽ phải tiếp tục tuyên truyền, giải thích rõ với đông đảo người dân, để họ thấy rằng việc tăng lương không trực tiếp ảnh hưởng đến các yếu tố về cung tiền, đến lạm phát. Bộ trưởng khẳng định: Nếu làm tốt, tôi nghĩ rằng yếu tố lạm phát kỳ vọng sẽ được kiềm chế, lạm phát thực tế sẽ không đi trước hay song hành với việc tăng lương. “Trong năm tới đây, nếu tăng lương như vậy mà vẫn kiềm chế lạm phát ở mức một con số, có thể nói chúng ta đã thành công. Tuy nhiên, đây cũng là một nhiệm vụ rất gian khổ và khó khăn” Bộ trưởng khẳng định.

* Sẽ có sự thay đổi cách tính giá xăng dầu trong năm 2012

Với câu hỏi về vấn đề “minh bạch” trong các lĩnh vực nhạy cảm như quản lý giá xăng dầu, than, điện và việc bao giờ có thị trường cạnh tranh thực sự đối với các mặt hàng trên. Bộ trưởng Vương Đình Huệ nhấn mạnh: Minh bạch và công khai là một trong những điều kiện kiên quyết để điều hành, quản lý nền kinh tế nói chung, trong đó có quản lý về giá cả, nhất là đối với những mặt hàng, vật tư có ý nghĩa chiến lược như điện, than, xăng dầu… Trong thông điệp đầu năm gửi đến người dân, Thủ tướng đã đề cập, nhấn mạnh về nguyên tắc công khai, minh bạch trong quản lý nền kinh tế. Để thực hiện giải pháp này, trong lĩnh vực quản lý giá, phải minh bạch cả khâu chính sách cũng như thông tin của doanh nghiệp.

Về chính sách, phải công khai minh bạch ngay khi xây dựng pháp luật. Bộ Tài chính được Chính phủ, Quốc hội giao xây dựng Luật Giá trình Quốc hội. Quốc hội đã cho ý kiến lần thứ nhất về Luật này tại kỳ họp tháng 10, 11/2011 vừa rồi. Đến tháng 4, 5/2012, Quốc hội sẽ xem xét thông qua Luật này. Đến nay, Bộ Tài chính đã căn bản hoàn thành dự thảo cuối cùng, dự thảo này sẽ tiếp tục được tổ chức hội thảo, lấy ý kiến rộng rãi của các thành phần trong xã hội, đặc biệt Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Phòng Thương mại và Công nghiệp Hoa Kỳ, Phòng Thương mại và Công nghiệp châu Âu - những tổ chức đại diện cho quyền lợi của doanh nghiệp.

Qua lần kiểm tra giá xăng dầu gần đây, Bộ Tài chính nhấn mạnh rất rõ tính minh bạch trong thực hiện Nghị định 84 về kinh doanh xăng dầu, và Quyết định 24 của Thủ tướng về kinh doanh điện theo nguyên tắc thị trường.

Bộ Tài chính cũng nêu rõ định hướng sắp tới vừa kiên trì thực hiện Nghị định 84, đồng thời cũng xem xét nghiên cứu, sửa đổi bổ sung một số vấn đề cần thiết, như chu kỳ để tính điều chỉnh tăng hoặc giảm giá, với thời gian sẽ ngắn hơn, phù hợp với diễn biến của giá thế giới. Bên cạnh đó, nghiên cứu hoàn thiện thêm công thức tính giá cơ sở, có thể đưa lãi định mức ra khỏi công thức tính giá cơ sở để đảm bảo sự minh bạch về lỗ lãi.

Đồng thời với thông tư về quỹ bình ổn giá xăng dầu, Bộ Tài chính đang phối hợp với các bộ, ngành để nghiên cứu sửa đổi theo hướng Luật giá hiện nay đang quy định, đảm bảo tính công khai, minh bạch, nhà nước quản lý được quỹ, phục vụ mục tiêu bình ổn giá xăng dầu.

Với quyết tâm của Chính phủ trong năm mới, thực hiện tái cơ cấu các tập đoàn, tổng công ty nhà nước, trong đó có những tập đoàn, công ty kinh doanh trong lĩnh vực điện, xăng dầu...; với những giải pháp trên, hy vọng thị trường kinh doanh xăng dầu, điện sẽ ngày càng minh bạch hơn. Bên cạnh công khai minh bạch chính sách, Nhà nước cũng yêu cầu công khai minh bạch chi phí, giá thành của tất cả các Tập đoàn, Tổng công ty Nhà nước.

Năm 2012, Bộ Tài chính phối hợp với Thanh tra Chính phủ, Kiểm toán Nhà nước để tiếp tục thanh tra, kiểm tra, giám sát chặt chẽ các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực nhạy cảm này. Kiểm toán Nhà nước sẽ kiểm toán toàn diện tình hình sản xuất kinh doanh, thực trạng tài chính của Tổng công ty xăng dầu - Petrolimex trong năm 2012. Thanh tra Chính phủ sẽ thanh tra Tập đoàn Điện lực Việt Nam - EVN. Đối với thanh tra Bộ Tài chính, sẽ thanh tra tất cả các đầu mối xăng dầu còn lại, cũng như các đầu mối bán điện giá cao cho EVN để làm rõ cơ cấu chi phí, giá thành trong kinh doanh điện lực cũng như xăng dầu, phân tích kỹ nguyên nhân khách quan, chủ quan làm tăng giá thành, theo nguyên tắc nhà nước, nhân dân chỉ chấp nhận bù đắp cho các doanh nghiệp những chi phí thực sự khách quan.

“Tại diễn đàn Quốc hội, tôi cũng kêu gọi các doanh nghiệp tiết giảm chi phí quản lý từ 5-10%. Hiện NQ 01 của Chính phủ về thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội và ngân sách nhà nước năm 2012, đưa chỉ tiêu tiết giảm này của các Tập đoàn, tổng công ty nhà nước là một chỉ tiêu pháp lệnh của năm 2012. Trên cơ sở đó, chúng ta cũng hy vọng các cơ sở giá thành để tính giá tiêu thụ và giá bán cho các mặt hàng này trong năm 2012 có cơ sở khách quan, minh bạch và có điều kiện giữ ổn định như hiện nay”, Bộ trưởng chia sẻ.

* Năm 2012 giữ nguyên chính sách thuế

Theo Bộ trưởng Vương Đình Huệ, chính sách thuế năm 2012 cơ bản không có thay đổi nhiều. Về thu, chỉ có 2 luật thuế sẽ áp dụng ngay trong năm 2012 là Luật thuế bảo vệ môi trường và Luật sử dụng đất phi nông nghiệp.

Đây là 2 luật không tác động lớn đến số thu của ngân sách, nhưng lại có tác động rất rộng đến các đối tượng. “Riêng đối với Luật sử dụng đất phi nông nghiệp, vì tác động nhiều tới các hộ kinh doanh, hộ gia đình, tổ chức kinh tế, tôi đã có thư trực tiếp gửi Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đề nghị chỉ đạo các cấp chính quyền địa phương phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính triển khai các Luật thuế này”, Bộ trưởng Vương Đình Huệ cho biết.

Riêng về chính sách thuế xuất khẩu, cũng chỉ có một vài dòng thuế liên quan đến các sản phẩm rất đặc thù, còn cơ bản là giữ nguyên. Tuy nhiên, nhiệm vụ hàng đầu của ngành hiện nay là tập trung mọi nỗ lực đảm bảo khuyến khích kinh doanh xuất nhập khẩu, giải phóng nhanh hàng hóa, tăng cường thông quan, kể cả thủ tục về hải quan cũng như kiểm soát thông quan, để thúc đẩy sản xuất kinh doanh phát triển, tăng kim ngạch xuất khẩu, hạn chế nhập siêu như chỉ tiêu Quốc hội đã giao. Đó là những nỗ lực của ngành hải quan và tài chính để phục vụ xuất khẩu trong thời gian tới./.

TTXVN